Ana Sayfa · Forum · Linkler · Resim Galerisi
Ana Menu
Ana Sayfa
Makaleler
Forum
İrtibat
Linkler
Arama
Ziyaretçi Defteri

ÜYELİK HİZMETLERİ

ÜYE KAYIT
ŞİFREMİ UNUTTUM

Sitenize Ekleyin
Resim Galerisi
Telefonlar
Konuk Yazarlar

ARŞİVLERİMİZ
2003 YILI
2004 YILI
2005-2006 YILI
Ulusal Haberler
Misafir
Kullanıcı Adı

Şifre

Beni Hatırla



Kayıp Şifre ?
Site Durumu
Kayıtlı Üyeler : 12997
Misafirler : 52
En Yeni Üyemiz : sanane757000

Kayıtlı Üye :
Fakir 5 Gün Gelmedi
abdullahank 107 Gün Gelmedi
Orhan-Bahcivan 197 Gün Gelmedi
CEVAT COSKUN 201 Gün Gelmedi
atlantis 223 Gün Gelmedi
baris dursun 223 Gün Gelmedi
yilmaz akinci 232 Gün Gelmedi
adacala 232 Gün Gelmedi
admin 234 Gün Gelmedi
yilmaz_akinci 235 Gün Gelmedi
Forum Başlıklari
En Yeni Başlık
Ardahan Köyleri ve İ...
hoçvanın genel iradesi
Sitemizi Dostlarınız...
Bize ulaşın..
Haber Arşivimiz
Ardahan Görüntüleri
Ardahan Fotoğrafları
Kürdistan Komşunuz O...
KORKAKLARA MEYDAN OK...
Teşvik Ardahan’a Uğr...
Ardahan da Devlet mi...
İMRALI’DAKİ GÖ...
Ardahan ARDAHAN
APE FEZO’NUN A...
O benim Babam..
En Yoğun Başlıklar
YALÇIN TAŞTAN HAK... [51]
TRT bölücülük mü ... [35]
KAFATASÇILAR-ARD... [34]
COCUK ÖLDÜRMEYİ K... [30]
YAZARLARIMIZIN YO... [28]
YAZICIOĞLU'NU KAY... [24]
DTP'li vekillerde... [21]
Ardahan TV [19]
kürde fırsat verm... [18]
ANADİLİMİZ KÜRTÇE... [18]
23 NISAN IRKCI C... [17]
UGAR TÜRKLRI [16]
Bim Marketlerine ... [16]
KÜRT SORUNU DEĞİL... [15]
ARDAHAN LI OLMAKT... [15]
HİT
reklam
Facebook'ta PaylaşTwittirda Paylaş Pinterest'te Fakir adlı kullanıcının profilini ziyaret edin.

Ardahan'dan Günün En son Haberleri İçin Bizi Takip Etmeye Devam Edin

<
ÇEVRE SORUNLARI
Yazar Fakir - Temmuz 23 2008 - 08:33:39
SÜT ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI

Süt zarar mı veriyor .. Yurdumuzda hayvancılığın gelismesi, yenî ırklarının ıslahı ile baslamış, iklim
şartlarının yeni kültür ırklarının gelişmesine daha müsait olması sonucu, Trakya ve Ege
Bölgelerinde hayvancılık daha fazla gelismiştir
Hayvancılığa bağlı olarak, küçük miktarlarda ve mevsimsel olarak süt ve süt ürünleri elde
edilmekte iken; inek doğumlarının bütün bir yıla dağıtılması sonucu mevsimsel olmaktan
çıkarılmıstır.
Bütün bu sonuçlar, süt endüstrisinden kaynaklanan atıksu miktarını arttırmış ve büyük bir kirlilik boyutu getirmiştir. Günümüzde 1980'li yıllarla birlikte entegre süt ve süt ürünleri tesisleri artmıstır. Ancak, çevre mevzuatı açısından değerlendirdiğimizde, büyük kapasiteli ve entegre
tesislerde arıtma tesisi yaptırılması mümkün olmakla birlikte, küçük işletmelerin bu yükümlülüğü yerine getirmesi ekonomik açıdan mümkün olmaması, bu yükümlülüklerini yerine getirmelerinin
gözardı edilmesine sebep olmustur.

**SÜT ENDÜSTRİSİ

Süt ve süt ürünleri endüstrisi, çiğ süt, içme sütü, yoğurt ve ayran, tereyağı, peynir,
dondurma, koyulaştırılmıs süt, süt toz, çocuk maması, yoğunlaştırılmış ve kurutulmuş
peynir suyu, laktop gibi süt ürünlerine dönüstüren kuruluşları kapsar. Bu kuruluşlar
üretimlerde bu ürünlerin bir kısmına veya tamamına yer verirler.
Ülkemizde mevcut süt işletme tesisleri, kapasiteleri, teknolojileri ve diğer karsılastırabilir özellikleri itibarı ile oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Bunlar arasında çok modern imkanlara sahip işletmeler bulunmakla birlikte, çok ilkel şartlarda çalışan işletmelerede
ağırlıklı şekilde rastlanmaktadır.
Süt ve süt mamullerine ait üretim miktarlerı, altıncı bes yıllık kalkınma planında verilen hedefler ile mukayese edildiğinde islenmiş içme sütü; yoğurt ve diğer peynirlere üretimler belirlenen hedeflerin üzerinde gerçeklesmiş bulunmaktadır
Beyaz peynir, kaşar peyniri ve tereyağ üretimi belirlenen hedeflerin bir miktar altında
gerçeklesmiştir. Bu dönemlerde sektörün süt tozu ihtiyacı hemen hemen tümüyle ithal
edilerek karşılanmıştır.
Süt ve süt ürünleri endüsrisînde ana hammadde çiğ süttür. Toplam çiğ süt üretiminin
%62'sı inek, %21'i koyun, %12'si keçi,%5'i manda sütüdür, Çiğ süt, içme sütü ve çesitli
sütten yapılmıs ürünlere dönüstürülmektedir,

**SÜT ENDÜSTRİSİ
ATIKSULARININ KAYNAKLARI

Süt ve süt ürünleri işleyen işletmelerden kaynaklanan atıksular, kirletilmiş sular ve kirli
sular olmak üzere iki gruba ayrılabilir. İşletmelerin genelde toplam atıksu hacminin %60-98'ini soğutma suları teşkileder. Süt mamullerinin eldesin de kullanılan tüm cihazlar ve tanklar işlenmiş süt ve süt ürünlerini içerdiklerinden dolayı sistemde oluşan soğutma suları ile
soğutulurlar. İkinci gruptaki atıksular, üretim islemlerinden gelip, özellikleri çok değişkendir Bir tesisten diğerine kullanılan yöntemlere göre farklılık gösterirler.

**PEYNİR ALTI SUYUNUN ÖZELLİKLERİ ..

Süt endüstrisinden kaynaklanan atıksularda, en büyük kirletici kaynağı, peynir üretimi
sonucu oluşan ve kirletici vasfı yüksek olan peyniraltı suları oluşturmaktadır. Kısaca
belirtmek gerekirse peynir için işlenen 100 kg sütün, yaklasık 90 kg'mı peyniraltı suyu olarak
oluşmaktadır. Ülkemizde yılda 40.000 ton peynir üretiminin bulunduğu göz ününe alınırsa
360.000 ton peyniraltısuyu oluşmaktadır. Bu durumda hem önemli ölçüde besin israfına hemde arıtılmadan alıcı ortamlara verilebilen bu tür atıksular çevre kirliliğine neden olmaktadır.
Sütçülükle uğrasan işletmelerin genellikle çok düşük kapasiteli olması pek çok yan ürünün üretilmesini engellemektedir. Özellikle peynir işletmelerinde, peyniraltı suyundan lor,
laktoz, albimün ve kurutulmuş peynirsuyu gibi yan ürünler elde edilir. Püskürtme yöntemi ile kurutulmuş peynir suyu ve laktoz insan tüketimi için uygun bir besindir. Peynir suyundaki yüksek süt sekeri içeriği dolayısıyla bazı tesisiler bu sekersin bir kısmını kristalize laktoz olarak elde ederler, daha sonra temizlenerek ilaç ve sekerleme endüstrisinde kullanılmaktadır Büyük kapasiteli
İşletmelerde peynir suyunun değerlendirilmesi yoluna gidilmektedir. Ancak, peynir üretimimizin büyük bir çoğunluğunun yapıldığı mandıralarda böyle bir değerlendirme yapılamamaktadır,
Avrupa ülkelerinde Hollanda başta olmak üzere İtalya, Fransa gibi ülkelerde peyniraltı suyu kurutularak değerlendirilmektedir. Ülkemizde de peyniraltı suyunun değerlendirilmesi için gereken yatırımlar desteklenmelidir.
Bir çok küçük işletme peyniraltı suyunu değerlendirmek amacıyla, bu suyu kaynatarak lor
elde ediyorsa da, bunun ekonomik değeri nisbeten sınırlı kalmaktadır. Peyniraltı suyundaki %1.5 oranındaki katı madde lor olarak alınmaktadır. Ancak, peyniraltı suyunda %5.5-6.6 oranında katı madde bulunmaktadır. Toz haline getirildiğinde bunun tamamı alınmaktadır. Küçük işletmeler tarafından yapılan bu lor alma işleminden sonra yine atıksu oluşmakta, dolayısıyla kirletici etkisi
giderilememektedir. Toz haline getirme İşleminde ise, su tamamen uçurulduğu için herhangi bir atıksu oluşmamakta ve durum çevre kirliliğinin önlenmesi açısından önem taşımaktadır.
Peyniraltı suyunun asit ve yağ oranı yüksek bir materyal olması nedeniyle arıtılması da
pahalı olmaktadır. Bugün ülkemizde süt işletmeciliği yapan tesislerin çoğunun ilkel şartlarda çalışan küçük kapasiteli isletmeler olması arıtma için gerekli olan altyapının yapılmasını ekonomik açıdan güçleştirmekte, bu nedenle çoğu işletme arıtma tesisi yapmaktansa bu suları doğrudan alıcı ortama vermeyi tercih etmektedirler.
Çevre kirliliğinin önlenmesi ve süt işletmeleri atıksularının değerlendirilebilmesi için
Hollanda, İtalya, Fransa gibi ülkelerde Avrupa ülkelerinde olduğu gibi bu tür atıkları
değerlendiren yatırımlar desteklenerek gerçeklestirilmelidir.
Bu konuda ülkemizde peyniraltı
suyundan toz üretimi yapan (Balıkesir-Gönen), PINAR (İzmir), MAMSAN (Edirne-Havsa) ve MAYBD (Tekirdağ-Malkara) olmak üzere 4 tane işletme bulunmaktadır. Bununla birlikte, küçük isletmelerin, projesleri sonucu oluşturdukları peyniraltı suyunu doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortamlara Desarjı yerine, yakın bölgelerinde bulunan ve bu tür atıkları değerlendirilen
isletmelere vermeleri teşvik edilmelidir.

**ÇEVRE MEVZUATI-
IŞLETMELERDN
SORUMLULUKLARI

Bilindiği gibi, çevre sorunları, anayasamızın 56. Maddeleri hükmü gereğince 2872
sayılı Çevre Kanunu ile bir bütün halinde ele alınarak yasal bir çerçeveye oturtulmuştur. Çevre Kanunu'nun işlerlik kazanabilmesi, bu konunda öngörülen yönetmeliklere bağlı olduğundan, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8, 9, 11, 12 ve 13. Maddeleri uyarınca hazırlanan "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" 31 Aralık 2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir.
"Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği", ülkemizde su kalite kontrolüne yönelik yasal
teknik esasları, bir ana yönetmelik metni ve bu yönetmeliğe bağlı beş tebliğ olarak
düzenlenmektedir.
Noktasal kirlilik kaynakları olarak kabul edilen kentsel yerlesimlerde ve çesitli
endüstrilerde oluşan atıksuların alıcı su ortamlarına desarjından önce uygun bir arıtma
yapması zorunluluğu getirilmiştir. Bu amaçla, Yönetmelikte, özellikle endüstriler için uygun
gruplandırmalar yapılıp, ortak sektör standartları getirilmektedir. Yönetmelikte, endüstriler üretim tiplerine göre gruplandırılmıs ve 16 tane sektör oluşturulmuştur. Her sektör için atıksu desarj standartları ayrı ayrı belirlenmiştir
Su kirliliğinin kontrolü açısından her türlü kirletici kaynak izne bağlanmaktadır.
Örneğin, endüstriyel atıksu kaynaklarının izne bağlanabilmesi için endüstri tipi, üretim
miktarları, üretim akım semaları ve üretim sırasında çıkan atıksu, katı ve sıvı atıkların miktar ve özellikleri, tehlikeli atıkları bulunup bulunmadığı konularındaki bilgiler endüstri kuruluşları
tarafından ilgili idareye bildirilmektedir. İlgili idare tarafından da deşarjlardan doğrudan numune
alınarak denetimler yapılmaktadır.
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde gıda sektöründe yeralan süt ve süt ürünlerini işleyerek üretim yapan İşletmelerin, oluşturdukları atıksuları arıttıktan sonra, alıcı ortamlara vermeleri gereken desarj standartları asağıdaki tabloda yer almaktadır.
Sektör Gıda Sanayi (Süt Ve Süt Ürünleri)
KOMPOSIT KOMPOSIT
PARAMETRELER BDRDM NUMUNE
2 SAATLDK NUMUNE
24
SAATLDK
KDMYASAL OKSDJEN DHTDYACI (KOD) (mg/1) 150 160
YAĞ VE GRES (mg/1) 60 30
PH 6-9 6-9
Ancak, ülkemiz genelinde büyük ölçekli isletmeler bu sorumluluklarını yerine
getirmis olmakla birlikte, küçük ve orta ölçekli isletmeler büyük bir kısmı arıtma tesislerinin
kurulması ve İşletilmesinde gerekli maliyeti karsılamakta sorunlar yaşamaktadır Bu durumda oluşan peyniraltı suyu arıtılmaksızın alıcı ortamlara verilmekte ve çevre kirliliğine neden olabilmektedirler.
Süt İşletmelerinin küçük ölçekte kalmasının sebebini, süt üretimine yönelik
hayvancılığın dağınık ve küçük kapasiteli kalmasından da kaynaklanmaktadır.
Bu durumda, bu işletmelerin dağınık yapıda olması, küçük aile tipi işletmeler olmaları,
üretim miktarlarının küçük olması gibi yukarıda da belirtilen sebepler çerçevesinde,
Çevde Bakanlığı ve İl Müdürlükleri tarafından gerekli denetimler ve uyanlar yapılmakta ise de tam anlamıyla bir sonuca gidilememektedir.
Bakanlığımızca, sektördeki çevre sorunlarının çözümüne yönelik alternatif bertaraf
yöntemlerinin araştırılması ve ülkemiz sartlarında uygulanabilirliğinin de göz önüne alınarak çesitli alternatifler üretilmesi yönünde çalısmalar yapılmaktadır.
Bu durumda, süt ve süt ürünleri isleyen tesislerde yasanan çevre sorunlarının tek
başına ele alınıp çözülmesinden daha çok, sektörün sorunlarının bir bütün halinde çözülmesi önem arz etmektedir.

Kaynak: Çevre Müdürlüğü

Köşe Yazarları
Copyright © 2003 - 2008 Ardahan kuzeyanadolugazetesi.com
Tel: 0478 - 211 43 31 - 211 45 00
Adres: İnönü Cad. No:50 Ardahan