Ana Sayfa · Forum · Linkler · Resim Galerisi
Ana Menu
Ana Sayfa
Makaleler
Forum
İrtibat
Linkler
Arama
Ziyaretçi Defteri

ÜYELİK HİZMETLERİ

ÜYE KAYIT
ŞİFREMİ UNUTTUM

Sitenize Ekleyin
Resim Galerisi
Telefonlar
Konuk Yazarlar

ARŞİVLERİMİZ
2003 YILI
2004 YILI
2005-2006 YILI
Ulusal Haberler
Misafir
Kullanıcı Adı

Şifre

Beni Hatırla



Kayıp Şifre ?
Site Durumu
Kayıtlı Üyeler : 12997
Misafirler : 40
En Yeni Üyemiz : sanane757000

Kayıtlı Üye :
Fakir 5 Gün Gelmedi
abdullahank 107 Gün Gelmedi
Orhan-Bahcivan 197 Gün Gelmedi
CEVAT COSKUN 201 Gün Gelmedi
atlantis 222 Gün Gelmedi
baris dursun 223 Gün Gelmedi
yilmaz akinci 232 Gün Gelmedi
adacala 232 Gün Gelmedi
admin 234 Gün Gelmedi
yilmaz_akinci 235 Gün Gelmedi
Forum Başlıklari
En Yeni Başlık
Ardahan Köyleri ve İ...
hoçvanın genel iradesi
Sitemizi Dostlarınız...
Bize ulaşın..
Haber Arşivimiz
Ardahan Görüntüleri
Ardahan Fotoğrafları
Kürdistan Komşunuz O...
KORKAKLARA MEYDAN OK...
Teşvik Ardahan’a Uğr...
Ardahan da Devlet mi...
İMRALI’DAKİ GÖ...
Ardahan ARDAHAN
APE FEZO’NUN A...
O benim Babam..
En Yoğun Başlıklar
YALÇIN TAŞTAN HAK... [51]
TRT bölücülük mü ... [35]
KAFATASÇILAR-ARD... [34]
COCUK ÖLDÜRMEYİ K... [30]
YAZARLARIMIZIN YO... [28]
YAZICIOĞLU'NU KAY... [24]
DTP'li vekillerde... [21]
Ardahan TV [19]
kürde fırsat verm... [18]
ANADİLİMİZ KÜRTÇE... [18]
23 NISAN IRKCI C... [17]
UGAR TÜRKLRI [16]
Bim Marketlerine ... [16]
KÜRT SORUNU DEĞİL... [15]
ARDAHAN LI OLMAKT... [15]
HİT
reklam
Facebook'ta PaylaşTwittirda Paylaş Pinterest'te Fakir adlı kullanıcının profilini ziyaret edin.

Ardahan'dan Günün En son Haberleri İçin Bizi Takip Etmeye Devam Edin

<
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Ardahan
Yazar Fakir - Kasım 08 2009 - 17:37:40
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Ardahan kitabı hakkında/Dr. Candan Badem

Valilik hazırlattı .. Ardahan valiliği Ardahan tarihi üzerine önemli bir kaynak kitap yayımladı: Osmanlı Arşiv Belgelerinde Ardahan. Ardahan tarihi hakkında böyle bir çalışmayı yaptırdığı için Ardahanlı bir tarihçi olarak Ardahan valiliğini kutluyorum ve teşekkür ediyorum. Ancak kitabın baskı, kağıt ve cilt kalitesine gösterilen özen malesef içeriği için gösterilmemiş. Yazarlar Taner Koltuk ve Talha Sağlam Osmanlı arşivinden Ardahan ile ilgili altmıştan fazla belgenin fotokopisi ve transkripsiyonunu (yani Arap harflerinden Latin harflerine çevriyazısını) bir giriş yazısı ve belgelerin başında kısa açıklamalarla okura sunuyorlar. Kitabın künyesinde belge transkripsiyonlarını Nedim Pakırdağ ve Murat Bilgin'in, editörlüğünü de Yrd. Doç Dr. Mehmet Topal'ın yaptığı yazılı. Bu durumda yazarlar sadece giriş yazısı ve kısa açıklamaları yazmış bulunuyorlar.
Kitaba yüzeysel bir bakış bile yazarlar ve editörün kitabı yayına hazırlamakta özensiz davrandıklarını ortaya koyuyor. Belgeler zamandizinsel veya tematik bir sıra olmaksızın rastgele sıralanmış. Açıklamalar yetersiz, sadece belgenin zaten içerdiği bilgiyi özetliyor, başka bilgi vermiyor. Kişi adları ve özellikle yöreye ait yer adlarının birçoğu yanlış okunmuş. Örneğin Rus generali Muravyov'un adı "Murayev" şeklinde, Gürcü kralı İrakli'nin adı "Erkili" şeklinde okunmuş. Nehr-i Kur'un ya da Kür'ün diyecek yerde nehr-i "Gorov'un", Poshov (Posof) yerine "Bosho" ve "Posho", Penek yerine "Benk" ve "Penk", Acara yerine "İcare", Azğur yerine "Argor" ve "Azgor", Gölveran yerine "Göleveren", Badele yerine "Badle", Şevketil yerine "Şoketil", Kunzulut yerine "Gunzut", Revaz yerine "Devafaz(?)", Danızkom yerine "Danizköyü(?)", Ahaşen yerine "Agaşir(?)", Cincirop yerine "Cinciroçe", Sazara yerine "Sazade", Begrehatun yerine "Bakirehatun", Çıhıret yerine "Çinharit", Zurmal yerine "Zormal", Örüşet yerine "Adoşit(?)", Börk yerine "Büdek(?)", Vel yerine "Dil(?)", Hoşuret yerine "Haşodit(?)", Nakalakevi yerine "Feklaköy(?)", Gügübe yerine "Kukuba(?)", Hanak yerine "Hanafi", Tikan yerine "Taygani(?)" denmiş. Erivan yakınlarındaki Ermeni kilisesinin merkezi olan Eçmiyazin "Ayçimbanz" diye, Rusça vilayet demek olan guberniya kelimesi önce doğru bir biçimde sonra da nedense "gobrina" şeklinde, Rusların kullandığı bir uzunluk birimi olan verst "drest" diye, Kars'ın tabyalarından olan Arap tabya ise "araba tabur" diye okunmuş. Transkripsiyonu yapanlar emin olamadıkları kelimelerin sonuna soru işareti koymuşlar ancak ne yazarlar ne de editör bu isimlerin doğrusunu araştırmak için malesef en ufak bir zahmete katlanmamışlar. Birçok yerde ise aynı kelime bir sayfa önce doğru okunmuşken bir sayfa sonra yanlış okunmuş veya iki ayrı yanlış versiyonu birden kullanılmış. Dolayısıyla transkripsiyonlarda bir iç tutarlılık dahi yok.
Kuşkusuz burada eleştirdiğimiz husus yanlış okumanın kendisi değil. Arap alfabesinin Arapça olmayan sözcükleri ifade etmekteki yetersizliğinden dolayı her tarihçi veya araştırmacı Osmanlıca metinlerdeki özellikle özel adları yanlış okuyabilir. Ancak sorun şu ki konusunu biraz ciddiye alan ve Ardahan tarihine ve coğrafyasına birazcık olsun ilgi gösteren bir tarihçi buradaki yanlışların çoğunu düzeltebilirdi. Bunun için her yerde bulunan birkaç kaynağa bakmak yeterli idi. Örneğin Ardahan haritasına kaba bir bakışla bile Ardahan'ın Posof ve Hanak diye ilçeleri olduğunu ve içinden Kura veya Kür diye bir nehrin geçtiğini görebilir ve Bosho, Hanafi ve Gorov diye okuduğu sözcükleri düzeltebilirdi. Eski köy adlarına gelince, bugünkü internet çağında araştırmacının bu konuda da masasından kalkmasına gerek kalmamıştır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün internet sitesinde Türkiye'nin bütün köylerinin eski ve yeni adları yer almaktadır. (http://www.e-tkbm.gov.tr/publisher/projeizleme.htm) Dolayısıyla yazarların yanlış okumayı mazur gösterecek bir mazeretleri yoktur.
Yazarlar giriş yazısında "Ruslar sürekli olarak Ermenilerin Ardahan ve Kars taraflarına yerleşmelerini teşvik eder" demektedirler (sf. 11). Yayına hazırlamakta olduğum Çarlık Yönetiminde Kars (1878-1918) adlı kitabımda ayrıntılı olarak ve belgeleriyle göstereceğim gibi bu iddia doğru değildir. O zamanki Rus hükümeti kendi çıkarları açısından Ermenilerin Kars'ta ve hele Ardahan'da ağırlık kazanmasını uygun görmemiştir. Onun yerine Anadolu'dan gelen Rumları tercih etmiştir. Nitekim bugünkü Ardahan ilimize denk düşen Rus yönetimindeki Kars vilayetine (oblast'ına) bağlı Ardahan sancağında (okrug'unda) merkezdeki az bir miktar Ermeni nüfusu dışında tek bir Ermeni köyü yoktur. Ruslar bütün Ardahan sancağı dahilinde 18 Rum köyü ile bir Malakan köyü (Nikolayevka (Sarzep), şimdiki adıyla Sulakyurt) ve bir de Duhobor köyü (Mihaylovka (Kodishara), şimdiki adıyla Akyaka) kurmuşlar ancak hiçbir Ermeni köyü kurmamışlardır. Malakan ve Duhoborlar bilindiği gibi Rus milletinden ve resmi Ortodoks kilisesi dışında bir Hıristiyan mezhebinden idiler.
Yazarlar giriş yazısında Kırım Savaşı başlarında (1853-54'te) Erzurum valisi ve Anadolu ordusu müşiri olan Zarif Paşa'ya serasker ünvanını yakıştırıyorlar ki bu da doğru değildir, o sırada serasker Hasan Rıza Paşa idi. Son olarak belirtmek gerekiyor ki Osmanlı arşivindeki Ardahan ile ilgili belgeler kuşkusuz bu kitaptakilerden ibaret değildir. Ancak çok sayıda olan bu belgelerden bir derleme yapmak için eninde sonunda bir eleme işlemi yapmak gerekecekti. Dolayısıyla "şu veya bu belge daha önemlidir, kitaba neden konmamış?" demeyi gereksiz buluyorum. Sonuç olarak bu hatalara karşın yapılan işi önemsiyor ve hataların ilerideki basımlarda düzeltilmesini umuyorum.
candan.badem@okan.edu.tr

Köşe Yazarları
Copyright © 2003 - 2008 Ardahan kuzeyanadolugazetesi.com
Tel: 0478 - 211 43 31 - 211 45 00
Adres: İnönü Cad. No:50 Ardahan