Ana Sayfa · Forum · Linkler · Resim Galerisi
Ana Menu
Ana Sayfa
Makaleler
Forum
İrtibat
Linkler
Arama
Ziyaretçi Defteri

ÜYELİK HİZMETLERİ

ÜYE KAYIT
ŞİFREMİ UNUTTUM

Sitenize Ekleyin
Resim Galerisi
Telefonlar
Konuk Yazarlar

ARŞİVLERİMİZ
2003 YILI
2004 YILI
2005-2006 YILI
Ulusal Haberler
Misafir
Kullanıcı Adı

Şifre

Beni Hatırla



Kayıp Şifre ?
Site Durumu
Kayıtlı Üyeler : 12997
Misafirler : 49
En Yeni Üyemiz : sanane757000

Kayıtlı Üye :
Fakir 5 Gün Gelmedi
abdullahank 108 Gün Gelmedi
Orhan-Bahcivan 197 Gün Gelmedi
CEVAT COSKUN 202 Gün Gelmedi
atlantis 223 Gün Gelmedi
baris dursun 223 Gün Gelmedi
yilmaz akinci 232 Gün Gelmedi
adacala 233 Gün Gelmedi
admin 235 Gün Gelmedi
yilmaz_akinci 235 Gün Gelmedi
Forum Başlıklari
En Yeni Başlık
Ardahan Köyleri ve İ...
hoçvanın genel iradesi
Sitemizi Dostlarınız...
Bize ulaşın..
Haber Arşivimiz
Ardahan Görüntüleri
Ardahan Fotoğrafları
Kürdistan Komşunuz O...
KORKAKLARA MEYDAN OK...
Teşvik Ardahan’a Uğr...
Ardahan da Devlet mi...
İMRALI’DAKİ GÖ...
Ardahan ARDAHAN
APE FEZO’NUN A...
O benim Babam..
En Yoğun Başlıklar
YALÇIN TAŞTAN HAK... [51]
TRT bölücülük mü ... [35]
KAFATASÇILAR-ARD... [34]
COCUK ÖLDÜRMEYİ K... [30]
YAZARLARIMIZIN YO... [28]
YAZICIOĞLU'NU KAY... [24]
DTP'li vekillerde... [21]
Ardahan TV [19]
kürde fırsat verm... [18]
ANADİLİMİZ KÜRTÇE... [18]
23 NISAN IRKCI C... [17]
UGAR TÜRKLRI [16]
Bim Marketlerine ... [16]
KÜRT SORUNU DEĞİL... [15]
ARDAHAN LI OLMAKT... [15]
HİT
reklam
Facebook'ta PaylaşTwittirda Paylaş Pinterest'te Fakir adlı kullanıcının profilini ziyaret edin.

Ardahan'dan Günün En son Haberleri İçin Bizi Takip Etmeye Devam Edin

<
Başkanlığı bıraktı, yazarlığa başladı..
Yazar Fakir - Mart 09 2012 - 19:26:00
Başkanlığı bıraktı, yazarlığa başladı..

Ergün Koç Ardahanlı öğretmen eski BDP Ardahan İl Başkanı Ergün Koç yazarlığa başladı.
Rahatsızlığı dolaysıyla yıllarca İl Başkanlığını yaptığı Barış ve Demokrasi Partisi Ardahan İl Başkanlığını bırakan Ergün Koç şimdi Hoçvan bölgesinde yaşayan beyleri ve bölgede ki Kürt kurtuluş kahramanlarnı anlatan bir yazı dizisi hazırlamaya başladı.
Bir dönemdi milletvekili adayı olan ve partisinin seçim barajınını aşamaması olaysıyla meclise gidemeyen emekli Öğretmen Ergün Koç’un ‘Beyaz Beg’ isimli yazısı şöyle;

**BEYAZ BEG..

Diyarbakır dan Hoçvan’a gelip yerleşen Pirebadılilerden, Hoçvan da herkesin
bildiği üç kardeş diye bilinen Koro, Zoro ve Cuno kardeşlerden Cuno’nun töretmesi olan
Beyaz Beg’in dedeleri, Heci Yusuf Beg, Dedo Beg ve Sılo Beg’in babaları QERMAN Ağa’nın,
Omerağa köyünden Sığırpéte geldiği ve Qerman Ağa’nın ölümünden sonra aile reisliğinin
oğlu Heci Yusuf Beg’e geçtiği, Heci Yusuf Beg’e Osmanlı Padişahı tarafından beylik ünvanı
verildiği, bu tarihten sonra ailenin tüm bireylerine yöre halkı tarafından Beg denildiği
anlatımlardan anlaşılmaktadır.

Heci Yusuf Beg, 1835 yılı Osmanlı Nüfus Sayım defterinde, Göle Kazasının
Hoçivan Nahiyesine bağlı Kom (Sığırpet olma olasılığı bir hayli yüksektir) köyünde kayıtlı
görünmektedir. Sayımın yapıldığı tarihte 12 yaşında görülen Yusuf bin Kahraman’ın Dede ve
Süleyman isminde iki kardeşinin ismide aynı defterde zikr edilmektedir.

Heci Yusuf Beg’in 1857 tarihinde, Heci İbrahim ( Cewo’yé Gılavenin amcası,
Melle Eli’nin babası), Hecieli köyünden Heci Dedo ve Mucuj köyünden Heci İso ile birlikte
deve sırtında haca gittiği aile bireyleri ve diğer anlatımcılar tarafından anlatılmaktadır.

93 Rus harbi sonrası, yörenin Rus egemenliğine geçmesiyle, kendi çocukları,
kardeşi Dedo Beg ve çocukları diğer köylerden bazı akrabalarıyla Osmanlı topraklarına göç
ederler. Kendisi ve yakın akrabaları Erurum’un Gerek Köyü’ne yerleşirler.

Xeviskar da oturan amcası Neman Ağa’nın çocuklarının da, Ağrı’nın Tutak
ilçesine gidip bir köy oluşturdukları, kurdukları köye yöre insanının, Göle den gelmelerinden
dolayı Golya adını verdikleri, Cumhuriyetle birlikte Golya Köyü’nün adı Yukarı Kopuz olarak
değiştirilip, Eleşgirt ilçesine bağlanır.

Ruslar yöreden çekildikten sonra Xeskar’a geri dönerler.

Heci Yusuf Beg de Gerek Köyün de çıkan bir kan davasından dolayı bir oğlu ve
kendisi hariç diğer akrabalarını tekrar Hoçvan’a gönderdiği aktarılmaktadır. Heci Yusuf Beg
Gerek Köyünde vefat eder.

Beyaz Beg geri dönenler arasındadır.

Rus egemenliğini bir Müslüman olarak kabullenememektedir. Cesur ve mert
bir kişiliğe sahiptir.

Ruslara karşı oluşu, Rus idari birimlerine ihbar edilir. Rus yönetimi ailesinden
birçok kişiyi tutuklar ve Sibirya’ya sürgüne gönderir. Beyaz Beg kendini ele vermez. Aileden
sürgüne gönderilen sekiz kişiden hiç biri geri dönmez. Ailesini ve kendisini ihbar edenin
komşuları, QURO’ lar dan Kani olduğunu öğrenir. Köye döndüğünde Kani’yi öldürür. Bu
olaydan dolayı iki aile arasında halen bir soğukluk mevcuttur.

Ruslar, 1918 yılında geri çekildiğinde, bölgeyi işgal etmek isteyen Ermenilere ve

Gürcülere karşı halkı silahlandırmaya ve isyan etmeye teşvik eder.

Kendisi milis güçler oluşturmaya çalışır.

Halkı isyana ve silahlandırmaya teşvik etmesinden dolayı, Ermeniler tarafından
kardeşi Şükrü Beg ile birlikte bölge dışına tahliye edilir. (Kaynak: Osmanlı Arşiv Belgelerinde
Ardahan. S 108. Belge tarihi. Hicri 28 Haziran 1336-) Bu süreçte Yozgat’a gittiği, bu arada
Ankara ile temasa geçtiği, Atatürk ile görüştüğü, orduda kendisine görev verildiği, yaşanan
bir olayla anlatılmaktadır.

Olay şöyledir; Sığırpet Köyünden Celalilerden Xudo’nun iki oğlu Sılo ve
Nado birde İmogillerden Yusıf Osmanlı topraklarına geçerler. Bayburt’a vardıklarında Sılo
hastalanır. Sılo’yu Bayburtlu Kürt ailelerinin yanında bırakarak, dönüşte alacaklarını söylerler.
Yolları Yozgat’a düşer. Orada Rus casusu diye yakalanırlar. İdam dilecekler. Bir er Beyaz
Beg’e çıkar ve Ardahan yöresinden iki kişinin Rus casusu olarak yakalandığını ve ertesi sabah
kurşuna dizileceklerini anlatır. Beyaz Beg merak eder ve onları görmeye gider. Bakar ki kendi
komşuları. Beyaz Beg Komutanına çıkar, bunların müslüman ve Kürt komşuları olduğunu
aynı köyde ikamet ettiklerini, bunların asla Ruslara casusluk yapmayacaklarını söyler ve
bunların serbest bırakılmalarını sağlar. Buralarda ne işleri olduğunu sorar? İş aradıklarını
söyleyen koşularını bir Ermeni değirmencinin değirmeninde işe koyar. Ermeni’nin iki kızı var.
Bir zaman sonra bu kızları kaçırarak geri dönerler. Bayburt’a döndüklerinde Sılo ölmüştür.
Nado ile Yusuf iki Ermeni kızıyla Sığırpet’e döner ve başlarından geçen olayları komşularıyla
paylaşırlar.

Ardahan’ın 23 Şubat 1921’de Gürcülerin elinden geri alınmasıyla, Beyaz Beg
hemen geri döner.

Döndüğünde Ermeni çeteleri halen bölgede varlıklarını sürdürmektedir. Onlara
karşı milis güçleri örgütlemeye yönelir.

Yörede varlığını sürdüren Ermeni çeteleriyle silahlı çatışmaya girdiği anlatılır.

Kendi himayesinde ki milislerin bazen yerli halka karşı da haksızlıklar da
bulundukları da iddia edilmektedir.

Yöre de Ankara Hükümeti’yle ilişkisi olan tek kişidir. Bu durum kendisine güç
verir. Rusların bölgeyi ilhakı sırasında Erzurum’a göçlerinin neden olduğu kayıplarının telafisi Dev. Say. 6’da
için, bu konumundan faydalanmak ister.

Hoçvan Nahiye seçimleri vardır. Nahiyenin ileri gelenleri Xas’ta toplanmışlardır.
Nahiye seçimlerine katılmak için evinden çıkar. Xas’a varmadan Kımıli köyünde amcası oğlu
Abbas Beg’in evine varır. Kendisi orada kalır ve adamlarından birini Xas’a gönderir. “Git
bakalım kimi müdür seçiyorlar öğren gel.” Der.

Adamı toplantı yapılan yere varır ve konuşulanları dinler, gelip Beyaz beg’e

Adamı;

‘Herkesin toplantıya geçmemeyi senin gelmeni beklemeyi söylerken, Arıf
Ağa’nın senin aleyhinde konuştuğunu’ kendisine iletir.

Beyaz Beg, Xas’a varır ve Müdür seçilir.

Ama Beyaz Beg, Arıf Ağa’nın gelmeden önceki sözlerinden dolayı kendisine

Beyaz Beg, Nahiye Müdürü olduktan sonra, Arıf Ağa’ya kin güder ve hep üstüne
gider. Ermenilerle ilişkileri ve devletin (Ankara Hükümeti) aradığı kaçakları himaye ettiğini
bahane ederek Arıf Ağa’ya baskı yapar.

Aktarımlara göre; Beyaz Beg’in silahlı adamlarıyla , Arıf Ağa’nın yaylasını bastığı,
Berojé Zozana denilen mevkide daha önce kendisine katılmasını istediği fakat bunu kabul
etmeyen Arıf Ağa’nın adamlarından, Usıv ile Boqo’yu (Mehemed) ele geçirmek için gün
doğumundan, gün batımına kadar bunlarla çatışmaya girdiği ve bu ikiliyi burada öldürttüğü
anlatılmaktadır.

Arıf Ağa kendini olayın dışında tutar ve akşama Beyaz Beg’i yemeğe alır.
Yemekte Beyaz Beg, Arıf Ağa’a yine hakaret eder. Arıf Ağa yine politik davranır ve Beyaz
Beg’e lutufta bulunur. Arıf Ağa’nın adamları bu davranışından dolayı Arıf Ağa’ya, kendisine
hakaret eden birine karşı neden böyle davrandığına dair tepki gösterirler. Arıf Ağa
adamlarına, Beyaz Beg’in şu an arkasında devletin gücünün olduğunu, böyle bir durumda
başka türlü davranmanın kendisine zarar vereceğini belirtir.

Beyaz Beg, Arıf Ağa’yı rahat bırakmaz. Murıkanlıların anlatımlarına göre, Beyaz
Beg, bir gün Arıf Ağa’yı öldürtmek için Nahiye merkezine çağırtır. Kurduğu plan, akşama
kadar nahiye merkezinde oyalayıp akşam gün batımına doğru salıvermek, Arıf Ağa’nın
döneceği yola yerleştirdiği adamlarına Arıf Ağa’yı öldürttürmek ister. Ama Arıf Ağa bunu
sezmiş, köye giden yolu değil, başka bir sehpa, kullanılmayan yoldan köye dönmüş ve suikast
ten kıl payı kurtulmuştur.

Arıf Ağa, artık Beyaz Beg den kurtulmanın zamanının geldiğine karar verir.

Aradan bir süre geçtikten sonra suikast planını devreye sokar.

Beyaz Beg’in amcası oğlu Reşit Beg, Kolgeli Köyünün elinde bulunan Tokuş
yaylasını ellerinden almış, bu olay beylerle Kolgeli den bazı aileler arasına husumet sokmuş.
Aynı zamanda bu köyün eniştesi de olan Arıf Ağa, bu husumetten de yararlanarak, Beyaz
Beg’e suikast yeri olarak Kolgeli Köyü’nü seçer.

Plan şöyledir; Arıf Ağa’nın ayarladığı bir Ermeni Çetesi, Keleş Ağa’nın evine

gidecek, bir vesileyle Beyaz Beg oraya davet edilecek ve öldürülecek. Kaşté Ağa, Keleş Ağa’ya
olay günü evinde olmamasını ve tarlasına tohum serpmeye gitmesini önerir.

Olay günü, Ermeni suikastçılar Keleş Ağa’nın evindeler. Keleş Ağa tarlasında
tohum serpmeye gitmiş. Beyaz Beg’e aynı köyden olan Rızgo’yu ‘Bir Ermeni’nin kendisiyle
tanışmak istediğini bunun için köye davet edildiğini’ söylemesi için gönderirler. Beyaz Beg,
kardeşi Şükrü Beg ve amcası oğlu Reşit Beg’in oğlu Fikri Beg ile birlikte atlı olarak Kolgeli
Köyü’ne varırlar. Atlarını Behri’ye Bengzo’nun (kaskan aşiretinden) evine çektirirler. Behri’nin
hanımı Beyaz Beg’e bunun bir tuzak olmasından şüphelendiğini, Kelegillere gitmemesini
söylese de Beyaz Beg’i ikna edemez.

Keleş Ağa’nın evine varırlar, Şükrü Beg ile Fikri Beg dışarıda güvenliği sağlamak
için kalırlar, Beyaz Beg içeri alınır. Ermeni suikast çiler Beyaz Beg’i çok merak ettiklerini,
kendisi ile tanışmak için burada olduklarını, tanıştıklarından dolayı mutluluklarını beyan
ederler.

Önce yer ve içerler, daha sonra suikast çilerden biri belindeki silahını Beyaz Beg’e
hediye etmek istediğini söyler ve silahını çekip ateş eder. Diğer suikast çiler dışarı da ki Fikri
Beg ile Şükrü Beg’e ateş ederler. Fikri Beg tuzağa düşürüldüklerini anlar. Sığınmak için Kaşté
Ağa’nın evine doğru koşar, fakat kapı kitlidir. Kaşté Ağa’nın evinin kapısında vurulur, Şükrü
Beg olayda yara almadan kurtulur. Kimi anlatımlara göre Şükrü Beg, suikast çiler kaçarken
ikisini öldürür. Kimi anlatımlara göre ise olayla ilgisi olmayan bir Ermeni’yi öldürmüştür.

Beyaz Beg’in öldürüldüğü tarihle ilgili, aile bireyleri Cumhuriyet kurulmadan
önceki ilkbaharı işaret ederler. Olayı aktaranların anlatımları 1923 Yılının Nisan ayını
doğrulamaktadır.

Averyanov, P. İ. 19. Yüyzılda Osmanlı İran Rus Savaşlarında Kürtler. Translated by İbrahim
Kale. Istanbul: Avesta, 2010.
Badem, Candan. Çarlık Rusyası Döenminde Kars Vilayeti. İstanbul: Birzamanlar Yayıncılık,
2010.
Celîl, Celîlê. 19. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda Kürtler. Ankara: Özge Yayınları, 1992.
Taner Koltuk, Talha Sağlam. Osmanlı Arşiv Belgelerinde Ardahan. Ardahan: Ardahan
Valiliği Kültür Yayını, 2009.

Köşe Yazarları
Copyright © 2003 - 2008 Ardahan kuzeyanadolugazetesi.com
Tel: 0478 - 211 43 31 - 211 45 00
Adres: İnönü Cad. No:50 Ardahan