AVŞAR MEDENİYETLERİ
Gönderen Fakir - Ağustos 22 2011 - 05:09:46
AVŞAR MEDENİYETLERİ /Sunay Karataş

Sunay Karataş Enlil:
Hatıralarım size dönüp baktım göremedim ne kitapların tozlu sayfalarında, ne de yarım ağız konuşmalarda… Size dair bir söz geçse ben ve koca şehir utanacağız. Oysa! Kaşı gözü boyasız platonik aşkım Kars Caddesi şahittir. Maviye gülüşlerinizi daha dün gibi hatırlıyorum… Sizi görmek adına kendimle savaşıyorum, kendi heyelanımda yığılıyorum. Umarsızca kendime yeniliyorum…
Astar var olmayı gerçeğe dönüştüren ilk katmansa!... “Avşarlar Ardahan’ın astarıdır; ya da sosyal yüzü Ardahan’ın...
Avşar’ın çocukları
Kuzeyanadolu coğrafyasında
Kimisi
Dem tutulmuş aşka saki…
Kimisi
Asaletli,
Yedi veren dalları salkım söğüdü…
Katar, katar
Deldiler zifiri karanlığı
Taşıdılar…
Zemheri çocuklarını
Hoçvan’ dan güneşe
Ellerinde donmuştu! Cebir,Felsefe!...
Kırkikindi yağmurunda nergis çiçeği
Hepsi ana kuzusu
Ardahan’ın…
***
Nabu:
Babamla atlas almaya gitmemiz ilk alışveriş deneyimimdi. Yüzünü gördüğüm o modern adam televizyonda gördüğüm haber sunan spikerlere tıpa tıp benzetmiştim. Onların farklı yaratıldığını sanıyordum. Babamla samimi candan ve esperili konuşmaları hoşuma gitmişti. Babamla gurur duymuştum. Bir köylü insanın bu denli bilge tanıdıklarının olması da benim için ayrı bir sevinç olmuştu.
“Sonra büyüdün ve anladım…
Halil Avşar,
Kanun-i Esasiye’den bu yana onca uyuşmazlıkların, halksızlıkların, baskıların, sindirmelerin Avukatı... Şimdikiler gıpta etsin. Kanun maddelerinin içerisinden madde çıkarırdı. Kaç oturumu dize getirmişti. Kaç kırılan kalemin ispatsızlığına şahit olmuştu. Aile içinde Avukatlık en idealize meslekti. Sonraki kuşakların en favorisi… Ali Avşar başardı.
Adalet
Terazi !…
***
Nabu:
Bir tercih ve prensip olsa gerek… İzzet Avşar o kıtlık yıllarında onca sıkıntıya rağmen öncelik yatırımını insanlardan yana yapmıştı. Kozmopolitlik olan Ardahan coğrafyasında şehirleşme ve iş bölümü artışının sağlanılması, kültürel geleneklerdeki çeşitlenme oranının gelişmesinin önünün açılması, okur-yazarlığın artmasını sağlamada teşviki kararlılık, birlikte sanatsal, dinsel ve törensel yaşamda çoğulculuğun öngörüldüğü bir anlayış tarzını hâkim kılınması için ne kadar kanıt ve vasıta varsa İzzet Avşar’ın çocukları Ardahan’a taşıdılar.
Suna Avşar
Aziz Avşar’ın kızı Suna Avşar, bir Cumhuriyet öğretmeni idi. Edebiyat öğretmişti kaç kuşak bilmem ama aynı okulda öğrencisi ile öğretmenlik yapan şanslı öğretmenlerdendi. Yâda şanslı öğrencilerin öğretmeni… Cahit Sıtkı Tarancı’nın Memleket İsterim ve Pir Sultan Abdal’ın Sarı tamburam, hala onun öğrettiği bibi… Kaç öğrencisin kaç zamandır ezberinde… Ataerkil ailelerin kız çocuklarını o taşımıştı tek, tek okullara ‘’Benim kızım Suna Avşar gibi okuyacak Öğretmen olacak” Kaç babanın sevinç kaynağı idi. Beyhan Aktürk anlatsa da dinlesek… Anlattıkça eksilen tek anlam… Öğretmek ve paylaşmak için… Suna’nın sevdasını… Ya da umarsız suskunluğunu… Bilir Cılavuz çocukları…
Helbest (Şiir)
Dil vekirin xatire delal
(bir yar için gönül gözünü açtı)
Heşyarkirin ber xewa
(uyandı yarım uykudan)
Hevdeng, hevdeng
(kafiye, kafiye)
Tav da ruken zelal
(gül yüzünden ışık saçtı)
***
Nabu:
Kars Caddesi üzerindeki en modern görünümlü dükkânlar Avşarlara aitti. Aşina olmadığımız dönemlerde kırtasiyecilik, gazetecilik ve manifaturacılık onların batıdan Ardahan’a taşıdıkları ticari yeniliklerdi. Ayrıca aile içinde pek çok meslek erbabı Avukat, Öğretmen, Veteriner ve kamu kuruluşlarında önemli görev ve sorumlulukları üstlenmiş aile bireyleri bulunmaktadır. Ardahan’ın girişinde büyük şehirlerin görkemli yalılarını andıran ilk çatılı evler Avşarlar’a aitti.
Şahin Avşar, Mecit Avşar, İsmet Avşar
Ardahan’a getirdikleri yeni ürünlerle insanların sosyal yaşam tarzına çağdaş bir yenilik ekleyenlerin öncüleri bunlardı.
Han,
Ardahan itibarlı yüzü…
Ne senet, ne sepet
Bir selam
Bin akçe mal
Adrese teslim
Edirne’den Ardahan’a

***
Nabu:
Ardahan’ın yöneticileri; Kaymakam ve diğer yöneticiler sivil bir öncelik söz konusu olduğunda en itibarlı kabul görmüş saygın aile olarak Avşar ailesine itibar ederlerdi. Onların öngörüsünü nazara alırlardı.
İbrahim Avşar,
YİBO (Yatılı Bölge Okulu)nün emektar öğretmeni yoksul ve yetim çocukların babası…
Yol,
Kaç duyarlı, kaç zaman
Saklanmıştı
Kilim desenli heybesinde…
Kaç ailenin gözü arkada kalmamıştı…
Ona emanet yavrucağızı…
***
Orhan Avşar
Ardahan’a bütün ulusal gazetelerin bayiliğini taşıyarak okuma kültürünün ve haber alma kültürünün yaygınlaşmasına katkı sunan en ilklerdendi.
Manşet,
Erzurum’dan ses ver
Haberin ertesi
Koltukaltı sevdalılar
Cağaloğlundan gelmeni bekler!
Kongre caddesinde
Ardahan ayazına
Kol kanat gererek…
***
Nabu:
“Kalktı göç eyledi Avşar elleri…”