Dün, sanal ortamda bir canlı yayında bağlandığım Video Ardahan adlı internet sayfasının yönetmeni arkadaşımın bana yönlendirdiği bir soruda benim eskisi gibi keskin haber ve yorumlar yapmadığımı belirtip, bunda neyin etkili olduğunu soruyordu.
Ve benim gibi gazetecilerin haber ve yorumlarına hasret kalınmasının nedenini sorup, bir zamanlar çoğu günlük ve özgürce yazan gazetelerin kaçının kaldığını ekliyordu sorusuna.
35 Yıla yaklaşan gazetecilik hayatımda düşündüğümü hiç çekinmeden yazan bir gazeteci olarak hala aynı yerde olduğumu belirtirken bu yerde durmanın bedelinin tazminatlar, gazete toplatmalar, mahkemeler, tehditler, şantajlar ve okumayı çok sevmeyen, gazete almayıp, ‘satılık basın’ narası atmakla meşhur sözde okurun ve esnafın bir gazete alıp, reklam vermemesi dolayısıyla yaşadığımız ekonomik sıkıntılar olduğunu anlatacak vakit bulamadım. Bulsam da kimliğini kaybettiğinde gazeteyi hatırlayıp, kayıp ilanı vermek için geldiği matbaa da ‘kayıp ilanı vereceğim de gazete burası mı?’ diyen bir halkımın olduğunu ve aracı bombalanarak öldürülen Uğur Mumcu’nun ardından yazılan ‘Unutma bizi halkım’ türküsünün rakı sofraların da meze olmaktan öteye geçemediğini üzülerek hatırlayıp, sorulan sorulara uzun uzun cevap vermeyip, ‘Basın özgürlüğü dahil, özgürlükler en çok bizim dönemde yaşandı’ diyen hükümeti de rahatsız etmemenin hatırına kısadan geçiyordum.
Ve daha dün akşam katıldığım canlı yayın biter bitmez bir mesaj alıyordum, ‘sen basın özgürlüğü konusunda sorulan soruya kısadan hisse cevap versen de al sana uzun ama uzun bir listeli cevap’ dercesine Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü, 2020 Yılı Dünya Basın Özgürlüğü İndexi sıralamasını okurken..
Ve gelen listede 180 ülke olduğunu ve bu ülkeler arasına ‘Bizi kıskanıyorlar’ denen ülkemi aramaya başlıyordum.
1. Norveç, 2. Finlandiya,3. Danimarka, 4. İsveç
Listenin ilk dört sırasını Iskandinav ülkelerinin alması doğaldır deyip, basın özgürlüğüne ülkemi ve sıralamasını aramaya devam ediyorum..
5. Hollanda, 6. Jamaika, 7. Kosta rika, 8. İsviçre
İsviçre’den daha iyi olacak halimiz yok tabi ki buraya kadar normal deyip, kendi kendimi teselli ediyor ve ülkemi, Türkiye’yi sıralamada dört gözle aramaya devam ediyordum.
9. Yeni Zelanda, 10. Portekiz, 11. Almanya diye devam eden listeye sabırla bakmaya devam ederken ‘Bizi kıskanıyorlar, o sebeple bizden öndedirler’ deyip, teselli olup, en az on gazetenin aynı gün aynı havuzda benzer manşetleri attığı ve bu manşetlere ülkedeki durumun anlatıldığı gibi olmadığı tam tersine güllük gülistanlık olduğunu ima ederlerken bu yayınlanan listede nerede olduğuna bakmaya devam ediyor ve ülke adı ve basın özgürlüğündeki yerini saymaya 12. Belçika, 13. İrlanda diyerek devam ederken bu iki ülke arasına bulunan İrlanda’nın ‘Viskisi iyi, basın özgürlüğü de tabii iyi olur’ diyerek çok özgür bir gazeteci olarak gizli, gizli ve beyazlayan bıyıklarımlarım altından gülümsüyordum.
Ve 14. Estonya, 15. İzlanda, 16. Kanada 17. Lüksemburg diye devam eden ülkelerin adını okurken ‘Küçük ülke olduğu için bizden öndedirler’ deyip hızla 18. Avusturya, 19. Uruguay, 20. Surinam. 21. Samoa diye devam eden ve adlarını çoğumuzun bilmediği bu ülkelerin ‘Okyanus ortasında yalnız olduklarından bizden öndedir’ diye salakça bir düşünce içinde kendimi buluyordum..
Artık gına getiren ve ülkemin adını göstermeyen listeye bakmaya devam ederken taktığım gözlüklerimle 22. Letonya, 23. Namibya, 24. Lihtenştayn diye devam ederken yine tesell arayıp, ‘Bu da küçük ülke olduğu için bizden öndedir’ diyor ve büyük ülkemin adını aramaya devam ediyordum.
25. Capa verde, 26. Avustralya, 27. Güney Kıbrıs diye devam eden listede ülkem gibi birde kardaş dediklerimiz Azerilerin bile devlet olarak kabul etmediği ve yavru vatan denen Kuzey Kıbrıs’ı da hatırlayıp, bu üç ülkeye de ‘Kesin torpil yapmışlardır’ deyip, hızla diğerleri arasında T harfi ile başlayan bir ülke adını aramaya devam ediyordum..
28. Litvanya, 29. İspanya, 30. Gana, 31. Güney afrika, 32. Slovenya, 33. Slovakya, 34. Fransa diye devam eden sıralamaya bakınca da ‘Ekonomisi bizden ileri olduğundan, listede bizden ileride olması normaldir’ deyip 35. sıradaki İngiltere’yi görünce ‘Güneş batmayan ülke, listede olması doğaldır’ diyordum..
36. Trinad ve Tobago, 37. Andorra, 38. Burkina Faso, 39. Botsvana, 40. Çek Cumhuriyeti, 41. İtalya diye devam eden özgür basın listesiyle makara geçmeye başlayıp, ‘Makarna yiyorlar, ama bizden özgürmüşler’ diyerek, 42. Güney Kore, 43. Tayvan, 44. Doğu Karayipler, 45. ABD sıralamasını görüncede ‘mırt olup giden Trump’a rağmen, bizden daha özgürlermiş’ diyerek yeni yönetiminin ülkemizi hangi sıraya koyduğunu düşünüyordum.
‘Yahu bu ülkelerin nerede olduğunu sorsan bilen çıkmaz, biz niye hala listede yokuz’ 46. Papua Yeni Gine, 47. Senegal, 48. Romanya, 49. Guyana, 50. Tonga diye ülke adlarını öğrenmiş oluyordum..
Ve büyük okyanustan Hint Okyanusuna geldiğimi anlayıp, basın özgürlüğü, ülke sırlamasına 51. Şili, 52. Fiji, 53. Belize, 54. Madagaskar, 55. Dominik, 56. Mauritius’u görüyor ve biz hala yokuz diyerek, ısrarla ülkeminin adını aramaya devam ediyordum.
57. Nijer, 58. Bosna hersek, 59. Hırvatistan ve memleketim Ardahan’a sınır olan parasıda bizim paradan daha değerli olan 60. sıradaki Gürcistan ve 61. sırada Ermenistan’ı görüp, ‘Afedersiniz ermeni bile dediler, ama onlar kadar da olamadık’ diye hayıflanıyordum, ülkem nerede kaldı ya derken..
62. Polonya, 64. Seyşeller, 65. Yunanistan diye devam eden sıralamaya gelince ‘Daha yeni 17 adamızı aldılar, onun için öndedirler’ diyerek, sahillerini burnumuza kadar uzatan Yunan’a kızıyordum, ‘Yahu hala biz neredeyiz?’ diye sinirlenirken, 66. Japonya, 67. Bhutan, 68. Fildişi Sahili, 69. Malavi, 70. Kosova, 71. Togo, 72. Tunus, 73. Moğolistan, 74. Salvador, 75. Komoros diye devam eden listede ben ve çoğumuzun adını, sanını yerini bile bilmediğimiz ama var olan, dünyayı oluşturan ülkeler olduğunu görmezden gelip, ‘Böyle ülke yok, liste kesin sahtedir..’ derken şu günlerde feto gibi unutulan yada unutturulan İstanbul Kanalını hatırlatan kanala sahip, 76. sıradaki Panama ardından yavru vatanın 77. sırada olan Kuzey Kıbrıs’ın bizden daha özgür basına sahip olduğunu, ‘Ya bu bizim yavru vatan, biz niye hala listede yokuz’ diyerek devam ediyorum, her gün kesintisiz ‘O kadarını öldürdük, bu kadarı teslim oldu’ diye 40 yılı geçen sürede hep aynı şeyleri dinleyip, okuyup ama bir tülü bitiremediğimiz ancak ekonomimizi bitiren iç sorunla boğuşan ülkemi aramaya devam ederken sıralamada 78. Batı timor, 79. Maldivler, 80. Hongkong, 81. Malta’nın geldiğini görürken ‘Yahu bu küçücük bir ada, biz niye hala listede yokuz’ demeye devam edip, 82. Kırgızistan, 83. Haiti, 84. Arnavutluk, 85. Siera leone, 86. Lesoto’yu görünce ‘Yahu Afrika’da göl gibi ülke, bu da mı bizden daha iyi’ diyordum.
87. Gambiya, 88. İsrail, 89. Macaristan, 90. Peru, 91. Moldova diye gına getiren listeye bakmaya devam ederken ‘Yahu bu ülkelerden bize çalışmaya geliyor bunlar kara yüzleriyle saat, kemer satıyorlar cadde ve sokaklarda… Bu kadar da olmaz’ deyip, 92. Kuzey Makedonya, 93. Sırbistan, 94. Guina Bissau, 95. Liberya derken vallahi yoruldum..
Ama bıkmadan ve yazımı bitirme adına ülkemi sırlamada arama ısrarım sürüyor, gece yarısı üçüncü çayı isterken, sizin gibi okuma zahmetine girmeden sanal ortamda sabahlayan ev halkından..
96. Ukrayna, 97. Mauritania, 98. Ekvator diye devam eden ve çocukken oynadığımız kör ebe oyunundaki gibi sobe yani ‘buldum’ demek için 100’e yaklaştığıma sevinirken ‘Kokainin kralının bizden iyi olmasına itiraz ediyorum’ diyerek 99. Etyopya ve 100. sırada Paraguayve ‘Yahu 100 oldu biz hala yokuz’ diye gerçekten üzülmeye başlıyorum.
101. Malezya, 102. Lübnan, 103. Kenya, 104. Mozambik, 105. Karadağ diye devam eden basın özgürlüğü sıralamasında ülkelere bakıp, ‘Haydi canım, bizim zenginler buradan yer alıyorlar, bence yanlış var’ deyip, 106. Angola, 107. Brezilya, 108. Mali, 109. Kuveyt, 110. Guine, 111. Bulgaristan diye devam eden listede dün Naimleri tecrit etmekle eleştirilen ‘Komşu da mı bizden ileride?’ diye kara kara düşünüyordum.
112. Nepal, 113. Benin, 114. Bolivya, 115. Nijerya, 116. Guatemala, 117. Nikaragua diye devam eden listeyi bir türlü bitiremeyip, ülkemi aramaya devam ederken ‘Adamlar bir numaralı terör ülkesi, olamaz yahu’ demeden kendimi alamıyordum.
118. Kongo brazavile, 119. Endonezya diye devam eden liste artık beni iyiden iyiye gerip, ‘Ben bırakıyorum, sıkıldım’ demeye getiriyor.
120. Zambiya, 121. Gabon, 122. Afganistan diye devam eden saçma (!) liste bana ‘Haydi canım, son 30 yıldır adamlarda terör var’ dedirtiyor…
Ve 123. sırada Çat gelirken ‘Yahu burada bir m2 yeşil toprak yok, her yer çöl, bizden nasıl özgür olurlar?’ diye bu kez ben kendi kendime soru sorup, gizliden içitiğim sigaradan derin bir nefes çekiyorum…
Ama ‘Yok artık, adını bile söylemek zor’ dediğim 124. Tanzanya, 125. Uganda, 126. Zimbabve, 127. Sri lanka, 128. Ürdün, 129. Katar’la devam eden liste ‘Katar katar ülkeyi sattık, oda Arabistan ve diğerleri ile yeniden barışarak bizi sattı, ondan bizi geçmişlerdir’ diyor birçok gazetecinin hapiste olduğu ülkemi aramaya devam ediyordum.
130. Kolombiya, 131. Arap emirlikleri diye devam eden ve ‘Durun ya ben de artık sıkıldım ama devam ediyorum’ diyen listenin 132. sıralamsında Orta Afrika, 133. Fas 134. Kamerun 135. Uman, 136. Filipinler ile devam ederken ‘Kaçakların çoğu burada, Fetöcüler gibi, bu kadar da olmaz’ dedirtiyordu kara liste..
137. Filistin diyordu, ben ise ‘Adamları tanıyan ülkeler bir elin parmakları kadar, basın özgürlüğü bizden daha iyi nasıl olur?’ diye kızıyordum.
‘Yahu bunlar sınırlarını hala dünyaya açmadılar, abartmışlar bence dedirten’ 138. Güney sudan, 139. Miyammar, 140. Tayland, 141. Esvatini diye devam eden liste yani yüz kişiyi çevirip sorsan yüzü de “bu ne” der, ülke olduğunu bilmez, 2020 Yılı Dünya Basın Özgürlüğü İndexi sıralamasında bizden daha özgür dedirten liste bir türlü bitmiyordu.
Ve ‘Yok artık, enflasyon yüzde 4 bin, nasıl olur da bizden daha özgür olurlar?’ sorusunu sorduran sıralamada 142. Hindistan, 143. Meksika, 144. Kamboçya, 145. Pakistan, 146. Cezayir, 147. Venezuella, 148. Honduras, 149. pandemi, ABD seçimini fırsat bilip, Karabağ’a cuk diye oturan Putinli Rusya, 150. Demokratik kongo, 151. Bengaldeş geliyordu..
Yahu bildiğin aç bunlar, bence abartmışlar’ diye devam eden listenin sonuna geldiğime mi sevinsem, ülkemin adını göremediğime mi üzülsem derken 152. sırada olan ve ‘Bildiğin krallık, bizden daha özgür, haydi canım inanmam’ Burnei diye bir ülke geliyordu.
Veeee 153. sıra da güzel kadınınlarına “nataşa” denilen Beyaz Rusya ve Büyük Rusyadan S 400’leri alıp, son olarak uzaya Türksat 5A’yı gönderdiğini İstanbul’un İBB sınırları içinde bulunan ana arterlerinde reklam yaparak, teknolojiden Amerika’yı, Avrupa’yı sollayan 154. sıra da birçok konuda kıskanılan ülkem Türkiye vardı…
İşte sonunda şahsımın ülkesine ulaştık, mutlu musunuz?